|
|
سعی من در وبلاگ چکاد همواره بر این بوده که بیشتر در مورد موسیقی ایران زمین صحبت کنم می خواهیم از این به بعد مقداری گستره مطالب چکاد را در مورد موسیقی وشعر بیشتر می کنیم و سعی می کنیم تا در مورد موسیقی آن سوی مرزها هم صحبت کنیم البته در مورد موسیقی و فرهنگ هیچ وقت مرزی قائل نشدم و فکر می کنیم تنها راه گفتگو بین تمدن های دنیا موسیقی ست.

در این مطلب سعی می کنم در مورد موسیقی هندوستان که با مطالعات اندکی انجام داده ام فکر می کنم بسیار به موسیقی ایرانی نزدیک است صحبت کنیم نوازندگان بسیار در این سرزمین پهناور فعالیت موسیقی انجام می دهند که یکی از بزرگترین آنها راوی شانکار که به جرات باید بگوییم ایشان از خلاق ترین و قویترین موسیقیدانان هندوستان است . شاید بهتر است بگوییم موسیقی دان افسانه ای ساز سیتار هندی در هفتم آوریل ۱۹۲۰ در بنارس هندوستان با نام پاندیت راوی شانکار متولد شد . از نوجوانی به به این ساز جادویی علاقه مند شد و نزد استاد بابا علاءالدین خان به شاگردی پرداخت. اولین اجرای عمومی او در سال ۱۹۳۹ برگزار شد و از ۱۹۴۶ به بعد نیز در نوشتن موسیقی فیلم فعالیت کرد. از موسیقی فیلم او می توانیم به سه گانه کارگردان مشهور هند ساتیا جیت رای و فیلم گاندی ساخته ریچارد آتنبرو که با همکاری جرج فتنون ساخت و برای آن نامزد دریافت اسکار بهترین موزیک متن ۱۹۸۲ شدند اشاره کرد . در دهه ۵۰ نوآوری بیشتر برای او فراهم شد که از آن جمله می توان به آهنگسازی اجراهای گوناگون کار در رادیو سراسر هند به عنوان کارگردان موسیقی تاسیس ارکستر وادیا وریندا آغا به برگزاری تورهای دور دنیا که تحسین جهانی را برای خودش و کشورش در برداشت
سال های ۱۹۶۰ هنوز بر شهرتش افزوده می شد، مخصوصاً با تاثیر بر گروه پر آوازه آن زمان اروپا یعنی بیتلز که برای برخی از کارهایشان از شانکار و سیتارش استفاده می کردند. شانکار در آن موقع دوست صمیمی جرج هریسون شد که در سال های بعد برخی از آلبوم های شانکار را تهیه کنندگی کرد و تا زمان مرگ هریسون این دوستی پابرجا بود. از او دعوت می شد در جاهایی نوازندگی کند که در موسیقی سنتی معمول نیست، مانند فستیوال مونتری پاپ ۱۹۶۷ که به همراه استادالله راخا نوازنده طبلا در آن شرکت کرد یا اولین فستیوال بزرگ ووداستاک که سال ۱۹۶۹ در تپه ووداستاک نیویورک برگزار شد.

شانکار را مي توان از معدود موسيقيدان هايي دانست که همگام با روز موسيقي را پيش مي برد و از سازهاي ديگر نقاط دنيا نيز بهره مي جويد و از توانايي هاي او بايد به تلفيق دو يا چند گونه ساز مختلف اشاره کرد که مستلزم داشتن علم موسيقي است. از نمونه هاي آنچه گفته شد، مي توان به آهنگسازي براي دو کنسرت تلفيقي سيتار و ارکستر، سيتار و ويولن به نوازندگي خودش و نوازنده مشهور ويولن «يهودي منوهين»، نوشتن موسيقي براي استاد بين المللي فلوت ژان پي ير رامپال، ساختن قطعه تلفيقي براي هوزان ياماموتو نوازنده «شاکو هاچي» (فلوت ژاپني) و خيل آهنگ هايي که براي فيلم ها و باله هاي هندي، کانادايي، اروپايي و امريکايي ساخته است، اشاره کرد. او همچنين توانسته با هنر منحصر به فردش به موسيقي عصر جديد رسوخ کرده و سازهاي سنتي را با موسيقي الکترونيک تلفيق کند.

آنوشکا شانکار به همراه پدر
شانکار در سفر های متعددی که به کشورهای مختلف داشته در فرانسیسکو بعد از اجرا و پس از بازدید از مناطق مختلف می گوید: « از اینکه می دیدم اینقدر هند را پست جلوه داده اند احساس خشم می کردم و از اینکه می دیدم فرهنگ غنی هند همچون یوگا، تانترا، مانترا، کوندالینا، گانجا و کاما سوترا چگونه استعمار شده شوکه شده بودم. اینها همه چون بخشی از یک معجون به نظر می رسید که هر کس می تواند آن را سربکشد»

آنوشکا شانکار
هم اکنون راه او را دخترش انوشکا شانکار ادامه می دهد و با نوازندگی رویایی در ساز سیتار توانسته نام پدر را زنده نگه دارد او که از سنین کودکی نزد پدر ساز سیتار را ادامه داده اکنون به یکی از قدرت های نوازندگی ساز سیتار بدل شده و با یک جسارت و مهارتی خاص این ساز را می نوازد
توضیح : سیتار سازی هندی با ۱۸سیم و کاسه یی بزرگ شبیه به گلابی است. دسته پهنی دارد که به بیست پرده تقسیم شده. نواختن چنین سازی با این اندازه کار دشواری است